Hoạt động CLB

Món Việt ngon, vẫn lờ mờ trên bản đồ ẩm thực quốc tế

Ngày đăng: 26-03-2016

Nước ta có nhiều món ngon nhưng tại sao vẫn lờ mờ trên bản đồ ẩm thực thế giới? Các chuyên gia đã cùng trả lời câu hỏi này trong buổi Giao lưu trực tuyến sáng 24-11 tại tòa soạn báo Tuổi Trẻ.

Toàn cảnh buổi giao lưu Trực tuyến Chiếc thìa vàng 2015 - Ảnh: Thanh Tùng

Món Việt lên các kênh truyền hình nước ngoài, tại sao không? Bạn đọc hiến kế gì cho bước đường đưa món Việt ra nước ngoài? Các chuyên gia nổi tiếng về ẩm thực nói gì?

Mời bạn đọc theo dõi cuộc giao lưu trực tuyến chủ đề Làm thế nào đưa ẩm thực Việt ra nước ngoài.

Hiến kế quảng bá ẩm thực Việt Nam

* Có ý kiến của cho rằng, Việt Nam nên liên kết ẩm thực với giáo dục và nghệ thuật để giới thiệu cho người nước ngoài. Quý vị nghĩ như thế nào?(Nguyễn Huy Ngân, 19 tuổi, nguyenngan.413@...)

- Cô Bùi Thị Sương, đại sứ hàng Việt:

Đúng là như vậy.

Ẩm thực gắn với giáo dục, du lịch hay nghệ thuật thì mới có sức lan tỏa lớn.

Muốn được điều này thì chúng ta cần có chủ trương, chiến lược bài bản.

Có thể chia theo giai đoạn để sau mỗi chương trình thì chúng ta có đúc kết, rút kinh nghiệm và phát triển lên mức cao hơn.

Câu hỏi Làm gì? Ai Làm? Làm như thế nào? Làm ở đâu? Bằng cách nào... đó là những câu hỏi chúng ta đặt ra để thực hiện mục tiêu đã đặt ra của mình...

Và trong quảng bá ẩm thực cũng cần như vậy.

* Xin hỏi các vị khách mời, Việt Nam ta có nhiều món ăn dân dã, như vậy chúng ta cần làm như thế nào để các món ăn đó mang tầm quốc tế mà vẫn giữ được phong cách dân dã? (Hoàng Anh, 25 tuổi, oanhhoang@...)

- Ông Chiêm Thành Long - Đại sứ hàng Việt

Hiện nay chương trình cuộc thi Chiếc thìa vàng đang hướng tới món ăn truyền thống Việt Nam với tiêu chí: "món ăn Việt Nam mang tầm quốc tế nhưng vẫn là cách nấu theo kiểu dân gian Việt Nam".

Qua ba mùa thi đã có rất nhiều món ăn Việt mang tầm quốc tế nhưng nguyên liệu, gia vị, cách chế biến vẫn mang khẩu vị Việt, phục vụ tiện lợi hơn. Hiện nay đã có nhiều nhà hàng áp dụng theo kiểu món ăn Việt trình bày theo cách quốc tê phục vụ ở các nhà hàng từ bắc chí nam. Đây là tín hiệu cho thấy rằng món ăn Việt Nam đang trên đà hội nhập quốc tế.

* Chào các chuyên gia, không biết có phải là thói quen hay không nhưng tôi không bao giờ thấy món ăn Việt Nam không ngon bằng các nước khác nhưng buồn 1 chuyện là món ăn Việt Nam hình như không có chỗ đứng trên thế giới thì phải? Công việc xây dựng thương hiệu món ăn Việt là công việc của ai? Đầu bếp? Doanh nghiệp? Nhà nước? Hướng đi nào cho ẩm thực việt nam bước ra khỏi ao làng? Tôi cám ơn. (Trúc vy, 24 tuổi, Trangnguyen040791@...)

Việc quảng bá ẩm thực VN, trước hết phải được thực hiện bởi các đầu bếp và trường dạy nấu ăn, với sự hỗ trợ của chính phủ.

VN cần thành lập một nhóm đầu bếp giỏi thành một biểu tượng quốc gia và tham gia vào các chương trình quảng bá văn hóa và du lịch của VN tại nước ngoài, họ sẽ có những buổi biểu diễn trực tiếp về cách thức chuẩn bị, chế biến và trình bày món ăn trước các thực khách nước ngoài tại các hội chợ du lịch hay các sự kiện lớn.

Các bạn cũng nên chọn các món ăn tiêu biểu, như chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn hay phở để quảng bá. Đối với thực khách nước ngoài, nhiều người biết đến chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn, nhưng họ chỉ biết nó là một loại thức ăn từ châu Á, và nghĩ nó đến từ Thái hay Trung Quốc, mà không biết là từ VN, điều này là do hạn chế từ quảng bá hình ảnh ấm thực VN.

Thái Lan, hay Cambodia, tuy số lượng các món ăn đặc trưng ít hơn so với VN, và thức ăn Thái lại cay nồng hơn VN, nhưng họ làm công tác quảng bá tốt hơn, và vì thế lại được biết đến nhiều hơn so với ẩm thực VN vốn phong phú hơn và cân bằng hơn, thích hợp với khẩu vị người phương Tây hơn.

Chúng ta chậm chân hơn họ trong việc quảng bá hình ảnh, nhưng cần phải làm, và phải làm ngay.

- Cô Bùi Thị Sương, đại sứ hàng Việt:

Quảng bá ẩm thực là công vệc của nhiều người nhưng phải dựa trên một chiến lược cụ thể, rõ ràng. Chẳng hạn chúng ta phải chọn ra một số món ăn ngon VN mà muốn quảng bá, phải chuẩn bị các điều kiện chu đáo cho các món ăn đó và chính đầu bếp, doanh nghiệp sẽ đóng góp vào.

Đối với cơ chế của VN, nhà nước có vai trò chủ đạo trong việc xây dựng thương hiệu VN, nhưng vai trò cá nhân cũng hết sức quan trọng. Chẳng hạn như món phở, ngoài việc đem đi quảng bá thì cũng cần những gia vị ăn liền để tạo ra sả phẩm tiện dụng để những người ở nước ngoài không có điều kiện tiếp xúc với thực phẩm tươi sống cũng có thể thưởng thức.

Thông qua hoạt động du lịch, chúng ta cũng chủ động giới thiệu những món ăn này, khách du lịch chính là đại sứ quảng bá những món ăn mà chúng ta muốn xây dựng. Rồi cũng thông qua các hội nghị ngoại giao quốc tế, chúng ta cũng có thể giới thiệu đến doanh nghiệp... Hay các đại sứ quán, tùy viên văn hóa, tổng lãnh sự.. sẽ có đóng góp to lớn quảng bá văn hóa ẩm thực VN qua hoạt động ngoại giao của mình.

* Hiện nay, chúng ta đang thực hiện chiến lược gì để đưa ẩm thực Việt Nam ra nước ngoài? Liệu phở có phải là lựa chọn hàng đầu cho ẩm thực Việt? (Thành tài, 24 tuổi,ledothanhtai1999@gmail.com)

- Ông Sakal Phoeung - Chủ tịch Hội đầu bếp Escoffier:

Về mặt chiến lược quốc gia thì tôi không rõ, nhưng đối với công tác quảng bá ẩm thực VN thì việc đầu tiên phải chọn người đi quảng bá và tốt nhất là một đầu bếp có tiếng và phải học cách các đầu bếp khách trên thế giới đang làm.

Theo tôi phở không nên là sự lựa chọn đầu tiên mà nên là chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn, vì thông qua đó VN còn có thể xuất khẩu bánh tráng, phở chỉ nên là sự lựa chọn thứ hai.

* Làm thế nào để : 1/Đưa được món Việt lên bàn ăn các nhà hàng ở nước ngoài ? 2/Thế mạnh của VN là con tôm, con cá , có cách nào người nước ngoài dùng con tôm, con cá Việt để chế biến nên những món ăn theo phong cách VN? (TRẦN HỮU LỘC, 48 tuổi, Thloc1967@...)

- Ông Lý Huy Sáng, Phó TGĐ Cty TNHH Minh Long I

BTC cuộc thi Chiếc thia vàng đã ghi chép lại và hướng dẫn chi tiết cách nấu các món ăn đoạt giải trong cuộc thi và những món độc đáo mang đậm nét văn hóa vùng miền. Người nước ngoài có thể tìm hiểu các công thức này bằng cách truy cập trang web Chiecthiavang.com, hay đọc sách "The Golden Spoon Awards" (bản tiếng Anh) hoặc "Chiếc thìa vàng" (bản tiếng Việt).

* Du khách khi đến Việt Nam rất muốn thử ẩm thực dân gian-hè phố, liệu chúng ta có thể quảng bá ẩm thực Việt thông qua con đường này hay không? Nếu được thì theo các vị Việt Nam nên làm như thế nào? (Phạm Khoa Nguyên, 34 tuổi, nguyen04.pham@...,)

- Cô Bùi Thị Sương, đại sứ hàng Việt:

Ẩm thực đường phố VN là một thế mạnh rất đặc trưng mà không phải nước nào cũng có được. Nhưng chúng ta cũng chưa có chiến lược quảng bá.

Từ trước đến nay, ẩm thực đường phố chỉ được chú ý qua một số trang mạng hay sách báo... nên sự lan tỏa cũng hạn chế. Thông qua đó, thực khách chính là đại sứ hiệu quả nhất nên đừng quên phương thức truyền miệng trong việc quảng bá ẩm thực đường phố.

Như câu chuyện bánh mì Hội An đang nóng trên mạng nhờ nhận định của khách du lịch. Nhưng đó là câu chuyện may mắn hiếm hoi, chúng ta vẫn cần một chiến lược thực sự.

* Các diễn giả có những kiến nghị gì để tăng cường vai trò của ẩm thực VN trên trường quốc tế? (Thái, 67 tuổi, ledinhthai11@...)

- Anh Trần Thái Bảo - Quán quân Chiếc thìa vàng 2014

Theo tôi, chúng ta cần có một tổ chức xúc tiến và phát triển ẩm thực Việt Nam. Tổ chức này có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng: Nhà nước, thông tấn báo đài, các trường đào tạo về ẩm thực, các chuyên gia ẩm thực, các đơn vị kinh doanh ẩm thực để có cái nhìn về vai trò ẩm thực Việt Nam trên trường quốc tế.

* Mỗi quốc gia có những món gia vị đặc trưng riêng mà chỉ quốc gia đó mới có, gia vị mà chỉ có ở Việt Nam theo các vị là gì? Những gia vị đó có thể xuất khẩu được không? Cách nào có thể đưa những món ăn Việt và gia vị Việt ra với thực khách người nước ngoài?(Lương Gia Bảo, 34 tuổi, baoluong09@...)

- Ông Chiêm Thành Long - Đại sứ hàng Việt:

Mỗi quốc gia đều có những gia vị đặc trưng riêng do địa lí, thời tiết, tạo ra những gia vị riêng khác nhau , phong tục tập quán văn hóa mỗi quốc gia.

Gia vị làm tăng gia vị cho món ăn mà nhà bếp muốn làm cho món ăn ngon hơn , ví dụ ở Việt Nam có ba miền. Do khí hậu thời tiết nên có những gia vị khác nhau. Phía bắc có hạt gỏi, mác mật , mắc khén... Miền trung có trái sả, hoa tiêu... Miền nam có gùi , bứa, trái bần... mà đất nước chúng ta là vùng nhiệt đới nên có những đặc trưng riêng tuy nhiên những vùng lân cận Lào, Thái Lan không có như Việt Nam.

Về xuất khẩu chắc chắn chúng ta xuất khẩu được nhưng cần những điều kiện kèm theo, những đặc trưng vùng miền chưa phổ biến ngay ở trong nước , vì vậy phải định danh, khảo sát tính chất khoa học của gia vị và điều quan trọng là phải xác định phù hợp với loại thực phẩm nào, để tạo ra những món ăn, khi người nội trợ làm theo tạo các món ăn phù hợp, ngon.

Cách đưa ra nước ngoài, có những điểu về những người sử dụng gia vị phải am hiểu về nguyên liệu Việt Nam. Việc đóng gói thì không khó nhưng đưa ra nước ngoài được chấp nhận là điều không đơn giản, phải quảng cáo tuyên truyền để người ta am hiểu thích món ăn Việt Nam mới xuất khẩu được còn chúng ta không làm được mà xuất khẩu thì vô ích.

Hầu hết gia vị tươi có sẵn xung quanh nhà, có những gia vị đặc trưng như mắm, nước nắm... tạo ra sự riêng biệt của gia vị Việt Nam. Tuy nhiên xuất khẩu khó vì khó đưa ra nước ngoài nên ta chỉ xuất khẩu những gia vị có thể sấy khô, còn những gia vị tươi chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, hoặc vận chuyển bằng máy bay.

Đối với giai đoạn hiện nay vận chuyển không khó khăn, do phương tiện thuận lợi vì vậy gia vị tươi chúng ta có thể vận chuyển trên khắp thế giới sử dụng trong 7 ngày, các nhà nội trợ có thể sử dụng để nấu những món ăn Việt Nam.

Ông Chiêm Thành Long: - Đại sứ hàng Việt - Chuyên gia ẩm thực dân gian Việt - Ảnh: Thanh Tùng

* Ẩm thực Việt đa dạng và phong phú nhưng người Việt mình không phải ai cũng đã từng được thưởng thức.... đó là lý do người Việt mình ra nươc ngoài ít có cơ hội được giới thiệu hay là dưới một hình thức nào đó... Vậy bằng cách nào để khách nước ngoài khi đến Việt Nam ấn tượng không chỉ là nhớ mà còn giới thiệu các món ăn cho bạn bè của họ? (Nguyễn Thị Nga, 54 tuổi, nga5162@...)

- Ông Lý Huy Sáng, Phó TGĐ Cty TNHH Minh Long I

Hiện chúng tôi đã và đang làm việc với một số hãng hàng không ở VN để có thể đưa các món ăn đoạt giải của Chiếc thìa vàng vào thực đơn trên máy bay để góp phần quảng bá ẩm thực VN rộng rãi hơn, cũng như giúp hành khách cảm nhận được sự phong phú và nét riêng của ẩm thực VN khi bay.

Ngoài việc cho xuất bản quyển sách Chiếc thìa vàng, chúng tôi còn đang sử dụng các phương tiện truyền thông khác như website, các app trên điện thoại. Ngoài ra, chúng tôi còn mời các đầu bếp đoạt giải của cuộc thi Chiếc thìa vàng đến nấu tại nhiều công ty, cơ quan nhà nước hay các lãnh sự có nhu cầu đãi khách bằng món ăn VN.

Chúng ta cũng nên tận dụng các hệ thống nhà hàng, khách sạn ở VN để tiếp cận với các khách nước ngoài, vì hàng năm lượng khách nước ngoài đến VN tương đối lớn. Nếu làm tốt, ta sẽ có sự quảng bá hiệu quả nhất vì tôi nghĩ rằng không có biện pháp nào có thể chinh phục các thực khách nước ngoài tốt hơn việc để họ tự trải nghiệm các món ăn và có nhận xét của mình về ẩm thực VN.

Chính vì thế, chúng ta phải bỏ nhiều công sức hơn và chăm chút hơn với chất lượng của các món ăn ở hệ thống nhà hàng khách sạn VN để khi du khách đến thì họ sẽ có trải nghiệm tốt nhất về các món ăn VN.

* Các diễn giả có những kiến nghị gì để tăng cường vai trò của ẩm thực VN trên trường quốc tế? (Thái, 67 tuổi, ledinhthai11@)

- Bà Đõ Thị Ngọc Diệp - GĐ Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM:

Chào anh,

Để có thể tăng cường vai trò của ẩm thực VN trên trường quốc tế, ngoài các giải pháp truyền thông về tính phong phú, đa dạng của ẩm thực Việt Nam cần tập trung thêm truyền thông về giá trị dinh dưỡng, tính cân bằng giữa các nhóm thực phẩm và các chất dinh dưỡng của các món ăn Việt Nam.

Thực phẩm Việt Nam vốn giàu các hoạt chất có giá trị sinh học có vai trò trong phòng ngừa các bệnh mãn tính không lây có liên quan đến dinh dưỡng và lối sống, có thể chống lại các tác động xấu của môi trường, có tính kháng khuẩn... (ẩm thực Việt Nam chế biến dựa trên nhiều loại rau, củ, các loại gia vị như hành, tỏi, gừng, nghệ... vốn giàu phytochemical, phytonutrient)

Việc chuẩn hóa cách chế biến, định suất và tăng cường quảng bá giá trị dinh dưỡng của ẩm thực Việt Nam là một vấn đề quan trọng để giúp ẩm thực Việt Nam được nhận diện trên thế giới với các tiêu chí "ngon - lành - nâng cao sức khỏe".

- Anh Lê Võ Anh Duy- KDL Bình Quới 1

Để tăng cường vai trò của ẩm thực Việt trên trường quốc tế thì rõ ràng phải được tiếp cận, tham gia các cuộc thi mang tầm quốc tế. Và để được tham gia các cuộc thi này cần có sự kết hợp mang tính hệ thống từ nhà nước, các doanh nghiệp và quan trọng là các đầu bếp. Ví dụ như liên hoan món ăn các nước ở Mianma, Pháp, Đức...

Tiếp đến là vai trò của ngành du lịch phải nắm bắt được các lễ hội ẩm thực Việt có thể tham gia, phổ biến rộng rãi, kêu gọi doanh nghiệp, nhà tài trợ cùng chung tay. Và khi được tham gia phải chọn các đầu bếp có uy tín thông qua các cuộc thi (Chiếc thìa vàng, món ngon các nước, đầu bếp trẻ tài năng, Food Hotel...), bởi trong các cuộc thi có yếu tố nước ngoài là giám khảo của cuộc thi.

Phim ảnh, các ấn phẩm của Việt Nam được xuất hiện trên thế giới cần lồng ghép ẩm thực Việt vào để bạn bè thế giới dễ dàng tiếp cận về mặt thông tin nền.

* Thưa ông bà ẩm thực Việt Nam có giống ẩm thực 1 số vùng miền nào trên thế giới không? Tôi có 1 số người bạn ở nước ngoài nói rằng người Việt Nam giỏi khai hoang nhưng thành công là người Trung Quốc nghĩa là khi mới mở quán là người Việt nhưng sau là người Hoa kinh doanh. Điều này đúng không và tại sao? Cảm ơn. (Nguyễn Khánh Thành, 38 tuổi, thanhthuy7884@...)

- Cô Bùi Thị Sương, đại sứ hàng Việt:

Yan Can cook khi đến Vn có nói: nếu như tôi biết món ăn VN ngon, đặc sắc, lạ như thế này thì tôi đã đến VN sớm hơn. Tại sao Yan lại nói câu đó?

Vì ông đã đi nhiều nước trên thế giới, và đến VN ông tìm thấy nhiều nét riêng không lẫn với văn hóa ẩm thức quốc gia nào khiến ông phải đến VN nhiều lần để khai phá, nghiên cứu sâu hơn cho một chương trình về ẩm thực.

Điều đó cho thấy ẩm thực VN đặc sắc như thế nào.

* Có thể nào đưa các món đặc sản lên máy bay phục vụ hành khánh không? Tôi thấy thức ăn trên máy bay vừa đơn điệu, vừa dở. Trong khi đó là cơ hội quảng bá ẩm thực nước ta. (Anh Minh, 45 tuổi, Minhanhlam@...)

- Ông Lý Huy Sáng, Phó TGĐ Cty TNHH Minh Long I

Vâng, hiện chúng tôi đã và đang làm việc với một số hãng hàng không ở VN để có thể đưa các món ăn đoạt giải của Chiếc thìa vàng vào thực đơn trên máy bay để góp phần quảng bá ẩm thực VN rộng rãi hơn, cũng như giúp hành khách cảm nhận được sự phong phú và nét riêng của ẩm thực VN khi bay.

* Xin hỏi ông Sakal, đối với ông món nào ở Việt Nam làm ông thích nhất. Liệu nó có được xem là món quốc túy của ẩm thực Việt không? (Đào Bình, 25 tuổi, binhvandao@...)

Ông Lý Huy Sáng - Phó trưởng ban tổ chức cuộc thi CTV - Phó TGĐ cty TNHH Minh Long I - Ảnh: Thanh Tùng

- Ông Sakal Phoeung - Chủ tịch Hội đầu bếp Escoffier:

Cá nhân tôi thích nhất chả giò/chả giò chiên, và tôi nghĩ các loại gỏi cuốn của VN có thể được xem như quốc túy mà có thể quảng bá ra toàn cầu của VN. Như há cảo/sủi cảo khi nghĩ về món ăn quốc túy của Trung Quốc mà được biết đến trên toàn cầu, khi nghĩ về VN, ta nghĩ ngay về chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn.

Cái hay của chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn là cách chế biến, trình bày cũng như các thành phần để tạo ra món ăn đó, cùng các loại nước chấm đặc trưng.

Hãy nghĩ về chả giò/chả giò chiên và các loại gỏi cuốn trong chuỗi nhà hàng Wrap and Roll, người ta đến đó, và được tự tay chọn các loại thành phần từ rau tới nhân tới nước chấm và tự tay làm ra món ăn mình thích và sẽ ăn, điều đó thật thú vị.

Tại sao không là phở, vì phở là phở, và các cách chế biến cũng như trình bày đã là quy chuẩn và khó thay đổi, khó biến hóa được, và thêm lý do là phở cũng là một loại soup, và hầu như nước nào cũng có loại soup ưa thích và đặc trưng của họ.

* Cháu sắp đi du học Đức. Cho cháu hỏi các món ăn Việt nào cháu có thể giới thiệu với bạn bè Đức (ngoài phở) mà vừa dân dã, lạ miệng lại vừa không quá khó ăn?(Phú Thành, 17t tuổi, phuthanh95@...)

- Anh Lê Võ Anh Duy- KDL Bình Quới 1

Em có thể chọn một món ăn Việt nhưng có thể đáp ứng được khẩu vị của người Đức để việc quảng bá món ăn Việt trở nên gần gũi và thân thiện hơn.

Em có thể làm như sau: làm như món gỏi, được làm từ các loại rau củ mà người nước ngoài hay dùng như món salad và các nguyên liệu ở Đức có sẵn.

Nguyên liệu để làm rất đơn giản: dưa leo, carot, xoài bào mỏng ngâm nước đá (hoặc để ngăn mát tủ lạnh), kết hợp với một số loại thịt (bò, gà, heo...) thái mỏng ướp gia vị như tiêu, tỏi, muối, đường trong vòng 30 phút sau đó xào chín, để nguội. Sau đó trộn thịt cá với rau củ, vắt một ít nước cốt chanh (chanh dây, chanh tây), cho rau thơm vào. Để tăng thêm hương vị cho món gỏi bạn có thể cho thêm hạnh nhân, mè, hạt macca, hạt thông rang thơm, giã nhỏ rác lên bề mặt thay cho đậu phộng ở Việt Nam. Cuối cùng, để bắt mắt cho thêm ớt cắt mỏng lên bề mặt.

Khách mời tham gia buổi gia lưu gồm các chuyên gia ẩm thực nổi tiếng VN, các đầu bếp đoạt giải cuộc thi Chiếc Thìa Vàng.

Chương trình giao lưu nằm trong khuôn khổ Cuộc thi Chiếc Thìa Vàng 2015, nhằm tìm kiếm món ăn dân dã & truyền thống mang đậm nét văn hóa, đặc trưng của từng vùng miền trên khắp đất nước Việt Nam, góp phần giới thiệu, quảng bá và đưa nền văn hóa ẩm thực phong phú, tinh tế, hài hòa, quyến rũ, ngon & lành của Việt Nam ra thế giới.

Đồng thời nâng món ăn truyền thống, dân dã trở thành món ăn đẳng cấp quốc tế. Thông qua tuoitre.vn, bạn đọc sẽ có dịp đặt câu hỏi về ý nghĩa, nguồn gốc của các món ăn Việt Nam; Đâu là những món ăn đặc sản của các vùng miền? Làm thế nào để bạn bè quốc tế biết nhiều đến món ăn của Việt Nam?…

Anh Lê Võ Anh Duy, khu du lịch Bình Quới 1, top 15 Chung kết Chiếc thìa vàng 2015 - Ảnh: Thanh Tùng

- Cô Bùi Thị Sương, đại sứ hàng Việt:

Đầu tạo đầu bếp trước hết cần phải có kiến thức, chuyên ngành như dinh dưỡng, an toàn thực phẩm… Thứ 2 là kỹ năng thực hành, đầu bếp phải có tay nghề giỏi thì, có kỹ năng tổ chức quản lý tốt. Và cuối cùng không thể thiếu là kỹ năng ngoại ngữ.

Tại sao như vậy? Thông thường kinh phí đi quảng bá nước ngoài ầm thực không có nhiều kinh phí, một đầu bếp giỏi phải tự lên thực đơn món ăn, tự thực hiện và giới thiệu đến thực khách nước ngoài. Hầu hết đầu bếp VN hiện nay tay nghề cao, giỏi nghề nhưng lại yếu về ngoại ngữ nên họ không thể kể hết câu chuyện mình muốn nói. Ẩm thực là phải giao lưu, thông qua câu chuyển ẩm thực mới đến được thực khách.

Trong các chuyến đi, người ta luôn đòi hỏi đầu bếp phải là người hiểu văn hóa, con người, lịch sử cũng như giai thoại các món ăn để có thể kể cho bạn bè thế giới là vì vậy.

Thứ nữa là về cách trình bày, cần cải tiến để làm sao đơn giản nhưng mang tính thẩm mỹ cao, không tốn nhiều thời gian, đầu bếp Việt cũng cần trau dồi thêm kiến thức về trình bày và cách phục vụ món ăn. Vì món ăn VN thường nhiều nước chấm đi kèm hay sử dụng nhiều nguyên liệu nên dễ làm thực khách bối rối.

Gắn ẩm thực với văn hóa

* Làm thế nào để ẩm thực đi cùng văn hóa? Những gì truyền thống phải làm thế nào cho tinh tế? Làm sao để mang cái hồn của từng vùng miền dân tộc đến với toàn cầu? (vantoannguyen, 34 tuổi, nguyenvantoan@...)

- Ông Chiêm Thành Long - Đại sứ hàng Việt:

Ẩm thực thì luôn luôn lúc nào cũng đi với văn hóa vì phía sau ẩm thực là quá trình tìm tòi, sáng tạo và những món ăn đó tạo ra đặc trưng riêng của vùng miền, những nét riêng của vùng miền ấy. Vì vậy ẩm thực phải gắn liền đi đôi với văn hóa.

Vì vậy muốn ẩm thực đi cùng với văn hóa ta phải giữ những nét riêng của món ăn vùng miền đó và phải có một câu chuyện đi cùng với món ăn thì người ta mới nhớ lâu những món ăn mà chúng ta giới thiệu. Ví dụ nói đến bánh cuốn phải nhớ đến bánh cuốn Thanh Tri, chả giò Sài Gòn, bánh đa cua Hải Phong, súp lươn Nghệ An, cháo canh Quảng Bình...Những địa danh tạo nên những món ăn, dấu ấn vùng miền mà người thực khách luôn nhớ đến những nét văn hóa vùng miền đó. Vì vậy chúng ta phải giữ cái chất, cái hồn mà nhưng món ăn đã được ghi danh. Nếu có cải tiến làm món ăn đẹp hơn, ngon hơn nhưng không nên bỏ qua nét truyền thống đặc trưng riêng đã được định danh.

Những món ăn được gắn liền với bề dày lịch sử, câu chuyện giởi thiệu cho mọi người mang nét văn hóa riêng có của vùng miền đó. Ví dụ: cháo canh Quảng Bình một số vùng khác gọi là bánh canh vì cách thực hiện gần giống nhau, nhưng không vì vậy mà chúng ta không gọi cháo canh.

Vì vậy việc ẩm thực mà không gắn liền với văn hóa thì không còn là đặc trưng riêng của vùng miền quốc gia, chính từ những món ăn mà khi thưởng thức người thực khách luôn luôn nhớ đến vùng miền quốc gia mà họ đã đi qua.

* Đâu là những nét đặc trưng của ẩm thực VN mà ta có thể quảng bá ra toàn cầu?

- Ông Sakal Phoeung - Chủ tịch Hội đầu bếp Escoffier:

Đối với thực khách nước ngoài, chả giò/chả giò chiên VN là những món phổ biến và dễ quảng bá. Chung ta hay nói về phở, nhưng thực ra phở chỉ phổ biến nhiều trong cộng đồng VN hải ngoại hơn là trong cộng đồng người nước ngoài vì nó chỉ là một loại canh (soup), và hầu hết các nước châu Âu đều có soup, đặc biệt canh rau củ.

Ngoài ra, các loại thủy hải sản đa dạng của VN cũng là những món đặc trưng cần được quảng bá, vì với đặc thù một nước nhiệt đới trải dài và có bờ biển dài, sự đa dạng của nguồn thủy hải sản VN là một lợi thế lớn cho ẩm thực VN.

Về gia vị, đặc trưng của VN là hạt tiêu, nhưng đối với gia vị nói chung thì lại khó quảng bá, bởi vì mỗi quốc gia sẽ có sở thích với những loại gia vị đặc trưng, và với thị trường toàn cầu hiện nay gia vị dùng trong các món ăn tiêu chuẩn là gần như giống nhau.

Tuy nhiên một đặc biệt của ẩm thực VN là các loại rau mùi và nước chấm, vì từng món ăn khác nhau sẽ được dùng với từng loại rau mùi và nước chấm khác nhau, rất đặc trưng, tuy rau mùi thì khó xuất khẩu.

Rất ít các loại thức ăn trên thế giới có đặc điểm này, như món ăn Trung Quốc, tuy đa dạng, nhưng chỉ dùng một hoặc hai loại nước chấm cho tất cả các món, chỉ có Pháp là dùng nhiều loại nước chấm.

VN cũng cần tìm ra một loại gạo đặc trưng để quảng bá, vì như Ấn hay Thái đều có loại gạo đặc trưng được dùng với các món ăn truyền thống, nhưng hình như VN thì chưa có.

* Theo ông, bà so với các nước trong châu Á món ăn VN có điểm gì mạnh, có điểm gì yếu để đến giờ chỉ loanh quanh trong nước mà không thể quảng bá ở nước ngoài? (Nguyễn Băng

Tags: